Przedstawiamy spektakl poświęcony życiu i twórczości Bułata Okudżawy – jednego z najwybitniejszych rosyjskich bardów, poety, prozaika, dramaturga, kompozytora ballad, pieśni lirycznych i satyrycznych.
Program przedstawia wybór najważniejszych jego piosenek w tłumaczeniach na język polski oraz historię życia i kariery artystycznej tego Artysty. Premiera spektaklu odbyła się 22 listopada 2012 r. w Warszawie, w ramach OPPA 2012 – 30. Międzynarodowego Festiwalu Bardów.
Występują: Justyna Bacz, Piotr Bakal, Dominika Świątek, Stanisław Waszak. Tekst biograficzny o Okudżawie napisany przez Annę Żebrowską czyta Krystyna Czubówna. Akompaniuje zespół pod kierownictwem Rafała Grząki. Scenariusz i reżyseria – Piotr Bakal.
Tłumaczenia tekstów piosenek: Justyna Bacz, Leszek Berger, Andrzej Bianusz, Witold Dąbrowski, Ziemowit Fedecki, Agnieszka Osiecka, Andrzej Ozga i Stanisław Waszak.
BUŁAT OKUDŻAWA
Bułat Szałwowicz Okudżawa, ur. 9 maja 1924 w Moskwie, zm. 12 czerwca 1997 w Paryżu, był synem Ormianki i Gruzina. Jego rodziców, zagorzałych bolszewików i działaczy komunistycznych, spotkał los podobny do losu wielu ludzi żyjących w epoce terroru stalinowskiego. Ojciec (pierwszy sekretarz lokalnego komitetu partii w Niżnym Tagile) został rozstrzelany w 1937 roku. Matka, pełniąca funkcję sekretarza rajkomu, została skazana na dziesięć lat w obozie, gdzie łącznie spędziła 18 lat. Razem z bratem wychowywał się u babki, w niełatwym czasie i trudnych warunkach życiowych. Po okresie wielkiej czystki, naznaczony stygmatem wroga ludu starał się zdobyć zaufanie władzy. Podczas II wojny światowej, w wieku 18 lat przerwał naukę i jako ochotnik podjął służbę wojskową. W 1942 roku został wysłany na front. Był kilkakrotnie ranny. Po zakończeniu wojny był pracownikiem fizycznym, zaliczył eksternistycznie pozostałe klasy szkoły średniej i rozpoczął studia na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Tbilisi. Wtedy też debiutował na łamach gazety Leninowski sztandar (Ленинское знамя). W 1950 roku po ukończeniu studiów rozpoczął pracę jako nauczyciel w wiejskiej szkole w okolicach Kaługi. Na fali odwilży wstąpił do partii. Po powrocie matki z zesłania (została zrehabilitowana w 1956 roku) powrócił do Moskwy. Tam też, najpierw w gronie przyjaciół, później już publicznie, zaczął śpiewać swoje wiersze, akompaniując sobie na gitarze. Z początku występował wspólnie z innymi rosyjskimi poetami: Bellą Achmaduliną, Jewgienijem Jewtuszenko, Andriejem Wozniesieńskim.
Od tego momentu, w miarę zdobywania przez Okudżawę popularności, aparat partyjny przyglądał się jego twórczości z rosnącą dezaprobatą, on natomiast coraz bardziej dystansował się wobec swoich wcześniejszych poglądów. Nie mogąc mówić wprost o bieżących sprawach, pisał powieści historyczne (najczęściej osadzone w XIX wieku), których bohaterami byli romantyczni buntownicy sprzeciwiający się tyranii. Walczyli oni na przegranej pozycji, będąc świadomi beznadziejności swego losu. Mimo to bez wahania decydowali się poświęcić swe życie w imię wyznawanych wartości.
Największą sławę zdobył jako poeta i bard. Początkowo jego wiersze dostępne były tylko w drugim obiegu, powielane w samizdacie. Dopiero później artysta miał możliwość oficjalnego wykonywania swoich dzieł. W poezji Okudżawy dominuje klimat zadumy, smutku, refleksji nad ludzkim losem. Częstym motywem jest wojna, jednak bywa ona zazwyczaj jedynie tłem dla egzystencjalnych rozważań, najważniejszym tematem jest bowiem dramat jednostki zmagającej się z życiem. W utworach zauważalna jest też więź emocjonalna poety z Arbatem, starą moskiewską ulicą, na której w dzieciństwie mieszkał. Stała się ona symbolem jednoznacznie utożsamianym z Okudżawą. Miejscem szarym, typowym, pełnym codziennych problemów zwykłych ludzi, a jednocześnie pełnym tajemnic.
W 1994 roku otrzymał rosyjską Nagrodę Bookera.
W Polsce twórczość Okudżawy, zwłaszcza jego piosenki, cieszyły się dużą popularnością. Był wzorem dla wielu polskich bardów. Utwory Okudżawy tłumaczyli na język polski m.in. Józef Waczków, Witold Dąbrowski, Andrzej Drawicz, Ziemowit Fedecki, Andrzej Mandalian, Wiktor Woroszylski.
W 1965 roku, w czasie swej pierwszej wizyty w Warszawie, Artysta poznał Agnieszkę Osiecką. Między bardem a poetką zawiązała się silna nić sympatii i długoletnia przyjaźń. Jej echem jest piosenka Okudżawy – Pożegnanie z Polską.
Jacek Kaczmarski poświęcił mu swoją piosenkę Pożegnanie Okudżawy, zaś Andrzej Sikorowski Żal za Bułatem O., utrzymane w klimacie poezji Bułata.
na podstawie Wikipedii
