Przedstawiamy spektakl poświęcony życiu i twórczości zmarłego w 2014 roku współtwórcy amerykańskiego protest songu, autora i kompozytora pieśni społecznie zaangażowanych, a wśród nich powszechnie znanych, jak: „Where Have All the Flowers Gone”, „We shall overcome”, „If I Had a Hammer” czy „Turn!, Turn!, Turn!”. Polska publiczność kojarzy z pewnością jego piosenkę „Gdzie są kwiaty z tamtych lat”, wykonywaną kiedyś przez Sławę Przybylską.

Program przedstawia najważniejsze piosenki Pete’a Seegera w tłumaczeniach na język polski oraz historię życia i kariery artystycznej tego Artysty. Premiera programu odbyła się 24 listopada 2016 r. w Warszawie, w ramach OPPA 2016 – 34. Międzynarodowego Festiwalu Bardów.

DEMO AUDIO

Występują: Krystyna Czubówna (narrator), Piotr Bakal, Anna Jakubek, Andrzej Ozga, Dominika Świątek, Stanisław Waszak (śpiew), akompaniuje zespół pod kierownictwem Rafała Grząki, w składzie: Rafał Grząka (akordeon i aranżacje), Maciej Regulski (gitara, banjo), Konrad Kubicki (kontrabas).

Tekst biograficzny o Artyście, scenariusz i reżyseria – Piotr Bakal.

Tłumaczenia tekstów piosenek: Wanda Sieradzka, Piotr Bakal, Andrzej Ozga i Stanisław Waszak.

PETE SEEGER

Peter Seeger urodził się 3 maja 1919 w Nowym Jorku, gdzie także zmarł 27 stycznia 2014. Był amerykańskim piosenkarzem i aktywistą. Dzięki niemu rozwinęła się muzyka folkowa, był także w latach 50. i 60. pionierem protest songu. Jest najbardziej znany jako autor lub współautor utworów Where Have All the Flowers Gone, If I Had a Hammer  i Turn, Turn, Turn, które zostały nagrane przez wielu artystów, zarówno tych spod znaku muzyki folk, jak i tych, którzy nie mają z nią nic wspólnego. Utwory te są śpiewane do dziś na całym świecie. Flowers były przebojem The Kingston Trio (1962), Marleny Dietrich, która śpiewała ten utwór po angielsku, niemiecku i francusku (1962), i Johnny’ego Riversa (1965), a w Polsce Sławy Przybylskiej (pod tytułem Gdzie są kwiaty z tamtych lat). If I Had a Hammer okazał się hitem w wykonaniu zespołu Peter, Paul and Mary (1962) i Trini Lopeza (1963). Amerykański zespół The Byrds spopularyzował zaś Turn, Turn, Turn w połowie lat 60. W 1996 roku Pete Seeger został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.

Rodzina Pete’a Seegera wywodziła się z Niemiec. Jego ojciec Charles Seeger był muzykologiem i badaczem muzyki niepochodzącej z Zachodu. Rodzeństwo przyrodnie, Mike Seeger i Peggy Seeger, również osiągnęli sukces jako muzycy. Pete Seeger uczył się w Avon Old Farms w Connecticut, a następnie w Harvard College, lecz porzucił naukę w 1938 roku. W 1943 roku ożenił się z Toshi-Aline Oshtą (zmarła 9 lipca 2013), której wsparcie – zdaniem samego Seegera – pozwoliło przeżyć artyście resztę życia. Z tego związku miał trójkę dzieci – Danny’ego, Mekę i Tinyę.

W późnych latach 30. i 40. – po tym jak opuścił Harvard, na którym studiował dziennikarstwo – spotkał i uległ wpływom wielu ważnych piosenkarzy, Woody’ego Guthriego czy Lead Belly’ego. Guthriego spotkał podczas Gron gniewu, koncertu zorganizowanego dla robotników-imigrantów. Niedługo potem zaczęli ze sobą współpracować.

Seeger był jednym z założycieli grupy folkowej The Almanac Singers z Woodym Guthrie i The Weavers z Lee Haysem i Ronniem Gilbertem. The Weavers odnosili znaczne sukcesy we wczesnych latach 50. zanim zostali wpisani na czarną listę podczas makkartyzmu. W 1954 Seeger został wezwany przed oblicze Komitetu do spraw ruchów antyamerykańskich, a potem, przez następne 17 lat, był bojkotowany przez publiczne media.

Rozpoczął karierę solową w 1958 roku, znaną z utworów If I Had a Hammer, napisanym wspólnie z Lee Haysem, Turn, Turn, Turn inspirowanym biblijną Księgą Koheleta i We Shall Overcome, zaczerpniętym z murzyńskich pieśni religijnych, który w latach 60. z nowym już tekstem stał się hymnem amerykańskiego ruchu praw obywatelskich.

W latach 60. napisał klasyczną już dziś książkę Jak grać na pięciostrunowym banjo, która sprawiła, że wiele osób zaczęło grać na tym instrumencie. Artysta wynalazł również tak zwane Seeger Banjo, które jest dłuższe od normalnego o trzy progi i nieco dłuższe od gitary basowej, posiada też nieco niższy dźwięk.

Początkowo Seeger był gorącym poplecznikiem Boba Dylana, wspierał go w okresie debiutanckim, lecz w 1965 roku, podczas Newport Folk Festival, gdy Dylan zaczął wprowadzać do muzyki folk dźwięki instrumentów elektrycznych, wpadł w furię i podobno wkroczył na scenę z siekierą, by porozcinać kable; sam Seeger wyjaśniał natomiast, że gdy odmówiono mu ściszenia aparatury, powiedział Niech to wszyscy diabli, gdybym miał topór, poprzecinałbym te kable. Od tej pory uważano go za fokowego purystę

Seeger był członkiem Clearwater Group, organizacji założonej w 1966 roku, mającej na celu zwrócenie uwagi na zanieczyszczenie rzeki Hudson i podjęcie działań zmierzających do jego ograniczenia. W ramach tych działań, w 1969 po rzece zaczął pływać slup Clearwater, który raz służy jako sala lekcyjna, innym razem scena lub laboratorium, a jego załoga jest złożona z wolontariuszy.

Seeger był znany ze swoich komunistycznych przekonań. Początkowo wysławiał nawet stalinowski Związek Radziecki, jednak po ujawnieniu zbrodni tego systemu, zaczął się od niego odżegnywać.

Dyskografia Pete’a Seegera obejmuje 35 płyt. W 1972 r. został przyjęty w poczet Songwriters Hall of Fame. W 1994 roku prezydent Bill Clinton przyznał mu National Medal of Arts. Otrzymał także nagrodę Grammy, a w 1996 roku wszedł do grona Rock and Roll Hall of Fame. Pojawił się na scenie jeszcze 21 września 2013 roku w wieku 94 lat w koncercie zorganizowanym w Saratoga Springs przez  fundację Farm Aid na rzecz pomocy małym gospodarstwom rolnym zagrożonym przez wielkie korporacje spożywcze.

Zmarł z przyczyn naturalnych na Manhattanie w Nowym Jorku w poniedziałek 27 stycznia 2014 r. po sześciodniowym pobycie w szpitalu. Cztery dni wcześniej jeszcze rąbał drewno.

Pete Seeger wywarł wpływ na kilka pokoleń zaangażowanych pieśniarzy, jak Bob Dylan, Don McLean, Joan Baez, Arlo Guthrie i zespół The Byrds. Jego wpływ rozciągnął się też na lata 80. poprzez takich artystów jak Bruce Springsteen czy Billi Bragg oraz na lata 90. poprzez zespół Rage Against The Machine. Bruce Springsteen na przykład wydał w 2006 roku płytę We Shall Overcome: The Seeger Session, w której zawarł kilka najbardziej znanych pieśni Seegera, a także wystąpił wraz z nim z piosenką Woody’ego Guthriego This land is your land w 2009 roku na inauguracji prezydenta Obamy.

Woody Guthrie znany był z tego, że miał na swej gitarze napis: Ta maszyna zabija faszystów. Pete Seeger wpadł na pomysł, by Woody’emu złożyć hołd i nabazgrał na swym banjo: Ta maszyna osacza nienawiść i zmusza ją do poddania się.